Heerlense scholieren bezoeken Westerbork

Bijna 50 Heerlense scholieren van het Bernardinuscollege Grotius College, Sint-Janscollege en het Sintermeertencollege brachten op dinsdag 10 april 2018 een bezoek aan het doorgangskamp Westerbork.

Het bezoek werd mogelijk gemaakt door het Educatief Fonds Lodewijk Foijer, de Gemeente Heerlen en de vier samenwerkende scholen. Enkele leerlingen verwerkten hun indrukken van het bezoek in een verslag, dat we u niet willen onthouden.

Westerbork zèlf ervaren

Vanmorgen, 10 april,  vertrokken we in een bus met een combinatie van leerlingen van het Sint-Janscollege, het Sintermeertencollege, het Grotius college en het Bernardinuscollege naar het doorgangskamp Westerbork in het Drenthe. De achterliggende gedachte van deze dag was om bewustzijn te creëren onder de geselecteerde leerlingen – zij die van iedere school deel mochten nemen aan de reis. Daarnaast gingen ook een paar leden van het comité 4 en 5 mei mee, die in de gemeente Heerlen met 76 Stolpersteine voor meer bewustzijn hebben gezorgd door het herdenken van de vermoorde en gedeporteerde joden die in Heerlen woonden.

westerbork_2018_3groep_1140.jpg
De dag begon met een korte documentaire in een zaal van het Herdenkingscentrum Westerbork. Deze was gemaakt door een Joodse inwoner van het kamp, Rudolf Breslauer, die ten tijde opdracht had gekregen van commandant Gemmeker om het werk en leven in het kamp te laten zien, maar vooral om het hachje van de commandant te redden; als immers zijn superieuren zouden zien wat voor een goed werk hij geleverd had, hoefde hij niet zijn leven te riskeren aan het Oostfront. Na deze presentatie kregen we een boekje met vragen over de vaste tentoonstelling waar we toch wel onder de indruk van waren.

Hierna maakten we een wandeling naar het kamp, het meest imposante deel van de dag waar iedereen stil van werd. Dit kwam vooral door de persoonlijke verhalen die onze gids uitstekend vertelde en die ons een beeld gaven van de vrijwel lege vlakte omringd door bos, alle barakken – behalve één – waren immers afgebroken. Dit werd ook ondersteund door foto’s: de barak die half hersteld was, een stuk spoorlijn met twee wagons, een herstelde wachttoren en het huis van de commandant. Het kamp had ook nog twee kunstwerken van twee Joodse kunstenaars, van wie één 102.000 stenen voor elke overledene heeft geplaatst, wat ons besef van de ernst van de massale vernietiging vergrootte.

Het andere kunstwerk bestond uit een stuk rails waarvan aan één zijde de uiteinden omhoog waren gebogen en aan het andere einde een hoge muur waar je niet overheen kon kijken stond, wat symbool stond voor het feit dat men toentertijd niet wist waar ze heen zouden gaan. Deze en nog andere onderdelen van het kunstwerk vonden wij zeer indrukwekkend. Dit was daarnaast ook de afsluiting van de dag.

Bij de massale vernietiging willen we toevoegen: de 102.000 stenen stonden in de vorm van Nederland om aan te geven dat de slachtoffers vanuit heel Nederland kwamen. Elke steen had ook een eigen hoogte, die symbool stond voor de uniciteit van alle slachtoffers. 

Wanneer je de eerste keer zo dicht bij de gruwelijke gebeurtenissen van de Tweede Wereldoorlog komt, besef je dat, een aantal decennia geleden, er op de grond waar jij nu staat, mensen gevreesd hebben voor hun leven. Alles op het nu vlakke terrein ziet er zo kalm uit, en je kunt je bijna niet voorstellen dat het vol heeft gestaan met – laat ik ze zo noemen – stallen om mensen in op te slaan, waar ze wachtten op hun deportatie richting het oosten. Zoals ook aan het monument van de spoorlijn te zien was, wist menig gedeporteerde niet wat hem of haar te wachten stond. Althans, hun werd de illusie voorgehouden dat ze zouden werken, om vervolgens veilig en wel terug te keren naar hun thuis. Wat er zich daadwerkelijk voordeed in deze vernietigingskampen, was voor velen nog een onbekend iets.

Het was een uitermate imposante en leerzame ervaring voor ons allen en het heeft ons een stukje laten zien van hoe het leven eruit moet hebben gezien voor de mensen in werkkampen tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Cil, Daisy, Danique,  Denise,  Laura, Maarten, Mick, Nicky, Nina en Sarah

Stolpersteine gepoetst 2 februari 2018

Het was bitterkoud op de Stolpersteine wandeling van de vier deelnemende scholen langs een aantal Stolpersteine in het centrum van Heerlen. De bedoeling was dat de leerlingen de verhalen achter de Stolpersteine zouden ervaren. Tegelijkertijd zouden de stenen gepoetst moeten worden met koperpoets. Regen en sneeuw maakten dat poetsen wat moeilijk, maar de leerlingen 135 in aantal, waren van de verhalen onder de indruk.

Het Parkstad Theater Heerlen had ruimten ter beschikking gesteld om de lezing van Roger Moreno over zijn Requiem te horen en om de film van L1 over Jack Aldewereld te zien. Jack Aldewereld is als baby door de NV-groep gered uit de Hollandsche Schouwburg in Amsterdam. Hij groeide op in Brunssum als 1 van de 2 overlevenden van de oorlog van zijn familie.

Achter het Huis

Gebaseerd op het Dagboek van Anne Frank speelden acteurs het stuk Achter het Huis. Al bij de première was het stuk omstreden door tegenwerking van de Anne Frank Stichting in Basel. Ook leerlingen die het Dagboek goed kenden hadden moeite met de vertaling die schrijver Ilja Pfeiffer aan het stuk gegeven had.

Maar in goede gesprekken op school bleken de leerlingen heel positief te zijn over de opgedane ervaringen van lezing, Stolpersteine, film en toneel.

De dag kon worden georganiseerd door de samenwerking met Educatief Fonds Lodewijk Foijer, Podium ParkstadLab, Gemeente Heerlen, Parkstad Limburg Theaters, Comité 4 en 5 mei Heerlen, SVO|PL, LVO Parkstad.


2 februari 2018 Achter het Huis

Leerlingen van de vier deelnemende scholen zullen op vrijdag 2 februari 2018 een wandeling langs de gelegde Heerlense Stolpersteine maken. Bij deze gelegenheid zullen de stenen gepoetst worden.

Op het programma staan ook een ontmoeting met de componist Roger Moreno die zal vertellen over het tot stand komen van zijn Requiem voor Auschwitz. Dit Requiem zal op 4 mei uitgevoerd worden in de stadschouwburg van Heerlen.

's Avonds zullen de leerlingen een Meet&Greet hebben met acteurs van het stuk  Achter het Huis, een bewerking van het Dagboek van Anne Frank door Ilja Leonard Pfeijffer, en tevens zullen zij de voorstelling kunnen bijwonen.

1230x500_het_achterhuis.jpg

1 januari 2018 Stichting Lodewijk Foijer stopt

Na het leggen van 71 Stolpersteine zit het werk van de Stichting Lodewijk Foijer er op 1 januari 2018 formeel op.

Dank
Op deze plaats een woord van dank voor al diegenen die zich belangeloos voor de Stichting hebben ingezet.

Educatief Fonds Lodewijk Foijer
Het beheer van de stenen en de educatieve programma's rond de Stolpersteine in Heerlen en Hoensbroek zal worden overgenomen door het Educatief Fonds Lodwijk Foijer dat gesteund wordt door de schoolbesturen van LVO en SVO|PL in Heerlen/Hoensbroek.
De vier deelnemende scholen aan het Stolpersteineproject, het Bernardinuscollege, Grotius College, College St. Jan en het Sintermeertencollege zullen het onderhoud van de stenen koppelen aan educatieve projecten in de geest van de doelstellingen van de Stichting Lodewijk Foijer.

2013 Stolpersteine in Heerlen en Hoensbroek

Op 25 augustus 1942 vond de eerste deportatie van Joodse burgers uit Heerlen plaats. Zij werden vermoord in de Duitse vernietigingskampen. Velen zouden daarna nog volgen. In Heerlen is er weinig  wat daar nog aan herinnert. Om de herinnering aan die duistere periode  ook voor toekomstige generaties levendig te houden heeft een aantal burgers de stichting Lodewijk Foijer opgericht die daartoe strekkende activiteiten ontwikkelt.

De stichting wil in Heerlen “Stolpersteine” (struikelstenen), vervaardigd door de Duitse kunstenaar Gunter Demnig, plaatsen in het trottoir voor huizen van waaruit tijdens de oorlog Joodse mensen zijn gedeporteerd. De gemeente Heerlen heeft aan dit initiatief volledige medewerking gegeven. Blijkens de meest recente stand van onderzoek van de stichting zal het in Heerlen uiteindelijk gaan om ongeveer 66 struikelstenen. Op 25 augustus 2012 zijn de eerste struikelstenen geplaatst.

Op 23 augustus 2013 zal de stichting in de ochtend 12 struikelstenen in Heerlen plaatsen. In de middag vindt een herdenkingsbijeenkomst plaats in het Sint-Janscollege te Hoensbroek, waarna 2 struikelstenen in Hoensbroek geplaatst zullen worden. Leerlingen van Heerlense middelbare scholen spelen een centrale rol bij het leggen van de struikelstenen en tijdens de middagzitting.

Tussen 10.00 en 10.30 uur zijn genodigden en belangstellenden welkom in de Max van der Schootzaal van het Bernardinuscollege, Akerstraat 95 te Heerlen, van waaruit om 10.30 uur wordt vertrokken voor het leggen van de struikelstenen (zie bijlage). Om 14.00 uur begint in de aula van het Sint-Janscollege, Amstenraderweg 122 te Hoensbroek de herdenkingsbijeenkomst met een welkomstwoord van de voorzitter van de stichting, de heer drs. L.F. P. Niessen. Vervolgens zullen prof. dr. H.C. de Wolf, die een publicatie voorbereidt over de Joden in Heerlen voor, tijdens en na de oorlog en de heer  E. Stibbe, zoon van Elisabeth Stibbe-Meijers voor wie in de ochtend een struikelsteen is geplaatst, korte inleidingen houden. Het geheel wordt omlijst door presentaties en korte muzikale optredens van leerlingen van Heerlense middelbare scholen .

Na sluiting van de bijzondere bijeenkomst lopen we om ca. 15.30 uur vanuit het Sint-Janscollege naar het adres Akerstraat-Noord 252, alwaar ter afsluiting van de dag twee struikelstenen zullen worden gelegd.
drs. L.F.P. Niessen

Klik hieronder voor de bijlage:

Bijlage_persbericht_23-08-2013.pdf

Stolpersteine, Trompetter 10 juli